renk körlüğü daltonizm

Renk Körlüğü (Daltonizm) Nedir?

Renk körlüğü bazı renklerin algılanamamasına bağlı olarak ortaya çıkan rahatsızlıktır. Toplumda özellikle erkeklerde yaygın olarak görülen kalıtsal bir görme bozukluğudur. Hastaların birçoğunda sebep kalıtsal olmakla birlikte nadir görülen ve sonradan edinilen bir renk körlüğü türü de mevcuttur.

Gözde görüntünün algılanmasında görevli koni ve çomak hücreleri vardır. Çomak hücreleri şekilleri algılarken koni hücreleri renkleri algılar ve görme keskinliğini artırır. Koni hücrelerinde renklerin algılanması için pigmentler bulunur. Bu pigmentler kırmızı, yeşil ve mavi renklerin algılanması için özelleşmiştir. İnsanda iki eşey kromozomundan biri olan X kromozomu üzerinde bulunan çekinik bir gene bağlı olarak renk pigmentlerinde azlık veya tamamen noksanlık görülebilir. Bunun sonucu olarak eksik olan pigmentle ilgili renkler az algılanır veya algılanamaz.

Renk Körlüğü Çeşitleri Nelerdir?

Renk körlüğü farklı şekillerde kendini gösterebilir. Renk körlüğü çeşitleri eksik olan pigmentlerin değişmesi sonucu ortaya çıkar. Renk pigmenti gözde hiç bulunmuyorsa bu durumda tam renk körlüğü, bulunuyor fakat sayısı azsa kısmi renk körlüğü denir. Kısmi renk körlüğü eksik olan pigmente bağlı olarak üç çeşittir.

  • Protanopia: Kırmızı renk pigmentlerinin eksikliği sonucu ortaya çıkan kısmi renk körlüğüdür.
  • Deuteranopia: Yeşil renk pigmentlerinin eksikliği sonucu ortaya çıkan kısmi renk körlüğüdür.
  • Tritanopia: Mavi renk pigmentlerinin eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan kısmi renk körlüğüdür.

Renk Körlüğü Belirtileri Nelerdir?

Renk körlüğü kalıtsal bir hastalıktır. Pigment eksikliğine bağlı olarak farklı şekillerde ve derecelerde ortaya çıkabilir. Bazı hastalar bazı renkleri hiç algılayamaz iken bazılarında renk kaybı çok azdır. Kişi renk körü olduğunun farkına varmayabilir. Kişinin nesneleri görüşü normaldir. Renk kavramları sonradan öğrenildiğinden dolayı kişi gördüğü rengin diğer insanlar tarafından görünenle farklı olduğunu anlamayabilir. Hastalığın çeşidini ve derecesini belirlemek amacıyla renk körlüğü testleri uygulanır. Bu testler ile rengi nasıl algıladığı değil iki renk arasındaki farkı algılayıp algılamadığı araştırılır.

Renk körlüğünün en önemli belirtisi bir veya birkaç rengin az algılanması veya hiç algılanamamasıdır.

Renk Körlüğü Tedavisi Nasıldır?

Renk körlüğü tedavisi bundan birkaç yıl öncesine kadar mümkün değildi. Hastalık kişinin göz rengi, saç rengi, parmak izi vb. özelliklerinde olduğu gibi gen kodlarındaki bilgiden dolayı ortaya çıkmaktadır. Yapılan çalışmalar ve gelişen teknoloji ile renk körlüğü tedavisinde önemli adımlar atılmıştır.

Renk körlüğü ameliyatı veya ilaçla renk körlüğü tedavisi söz konusu değildir. Son yıllarda geliştirilen birlens sistemi ile hastanın renkleri görme oranı artırıla bilmektedir. Chromagen adı verilen lens sistemi sayesinde özel filtreler kullanılarak gelen ışığın özellikleri değiştirilmektedir. Bu sayede hastalar renkler arasındaki farkı algılayabilir. Hastalar renkleri daha belirgin, hatta bazılarını ilk kez gördüklerini dile getirmektedir.

Kontakt lens veya gözlük şeklinde kullanılabilir. Etkileri birkaç saat içerisinde kendini gösterir.